जगभरात योगाला अभूतपूर्व मान्यता मिळत असताना योग घराघरांत पोहोचवणारे योग शिक्षक मात्र आजही रोजगार, सन्मान आणि कायदेशीर संरक्षणासाठी संघर्ष करत असल्याची भावना अनेक योग शिक्षकांकडून व्यक्त केली जात आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर योगाचा गौरव होत असताना भारतातील हजारो प्रशिक्षित योग शिक्षकांना स्थिर रोजगार आणि सामाजिक सुरक्षा मिळत नसल्याची खंत त्यांनी व्यक्त केली आहे.
योग शिक्षकांच्या मते, त्यांनी अनेक वर्षे योगाचे शिक्षण घेतले, विविध पदव्या व प्रमाणपत्रे प्राप्त केली आणि समाजाच्या आरोग्यवृद्धीसाठी स्वतःला समर्पित केले. मुलांमध्ये चांगले संस्कार, तरुणांना व्यसनमुक्तीचा संदेश आणि ज्येष्ठ नागरिकांना निरोगी जीवनशैली देण्याचे कार्य योग शिक्षक सातत्याने करत आहेत. मात्र, या योगदानाच्या तुलनेत त्यांना अपेक्षित सन्मान व रोजगाराच्या संधी मिळत नसल्याचे ते सांगतात.
योग शिक्षकांचे म्हणणे आहे की, योगाला भारताची ओळख म्हणून जगभरात गौरवले जाते. सरकारकडून योगाचा प्रचार आणि प्रसार केला जातो. तथापि, योग क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या पात्र व प्रशिक्षित शिक्षकांसाठी स्वतंत्र धोरण, रोजगार हमी किंवा कायदेशीर संरक्षणाची प्रभावी व्यवस्था अद्याप अस्तित्वात नाही.
देशभरातील योग शिक्षकांनी आता राष्ट्रीय योग कायद्याची मागणी अधिक तीव्र करण्याचा निर्धार व्यक्त केला आहे. या कायद्यामध्ये योग शिक्षकांना सन्मान, सुरक्षा, स्थिर रोजगार, योग्य वेतन, नोंदणी व्यवस्था आणि कायदेशीर संरक्षण मिळावे, अशी त्यांची अपेक्षा आहे.
योग शिक्षक संघटनांच्या मते, हा केवळ रोजगाराचा प्रश्न नसून लाखो योग शिक्षकांच्या अस्तित्व, सन्मान आणि भविष्याशी संबंधित विषय आहे. त्यामुळे केंद्र सरकारने राष्ट्रीय योग कायदा करून योग शिक्षकांच्या समस्यांकडे गांभीर्याने लक्ष द्यावे, अशी मागणी करण्यात येत आहे.
योग शिक्षकांनी स्पष्ट केले आहे की, त्यांना दया किंवा केवळ आश्वासने नकोत, तर त्यांच्या अधिकारांचे संरक्षण करणारी सक्षम व्यवस्था हवी आहे. योग शिक्षकांना सन्मान, सुरक्षा आणि न्याय मिळेपर्यंत हा संघर्ष सुरू राहील, असा निर्धारही त्यांनी व्यक्त केला.
“योग शिक्षकांचा सन्मान म्हणजे योगाचा सन्मान, आणि योगाचा सन्मान म्हणजे राष्ट्राचा सन्मान.”
